Wij werken deels vanuit huis en zijn goed bereikbaar
Dien hier uw adviesaanvraag in

Wat is renvoi?

Renvoi is een algemeen conflictenrechtelijk leerstuk dat zich voor kan doen indien een verwijzingsregel zowel naar het interne recht als het internationaal privaatrecht van een ander land verwijst.

Het internationaal privaatrecht, specifieker het conflictenrecht, van het land waarnaar bijvoorbeeld het Nederlandse internationaal privaatrecht zou verwijzen, dient dan eerst in acht te worden genomen. Pas als het internationaal privaatrecht van dit andere land zijn eigen interne recht aanwijst, is dit interne recht ook daadwerkelijk van toepassing.

Ontvang een deskundig advies op maat
Verkrijg bevestiging over de juiste toepassing van het recht
Bespaar tijd

Maar hoe zit het als het internationaal privaatrecht van dit andere land niet naar het eigen interne recht verwijst, maar bijvoorbeeld terug naar het Nederlandse recht, inclusief het Nederlandse internationaal privaatrecht, of naar het recht van weer een ander land inclusief het internationaal privaatrecht van dit land? Dit staat wel bekend als het ‘probleem van renvoi’. Er kan hierbij een onderscheid gemaakt worden tussen twee vormen van renvoi: terugverwijzing en verderverwijzing. De vraag die zich hier opdringt is of deze terugverwijzing en/of verderverwijzing dient te worden geaccepteerd.

Renvoi als terugverwijzing

Een voorbeeld van renvoi als terugverwijzing: het Nederlandse internationaal privaatrecht wijst het recht, inclusief het internationaal privaatrecht, van een ander land aan. Het internationaal privaatrecht van dit land verwijst op zijn beurt weer terug naar het Nederlandse recht. Als dit buitenlandse conflictenrecht alleen naar het Nederlandse interne recht verwijst, is het Nederlandse interne recht van toepassing.

Wilt u een vrijblijvende kostenopgave ontvangen?

Indien het buitenlandse conflictenrecht niet alleen verwijst naar het Nederlandse interne recht, maar ook naar het Nederlandse internationaal privaatrecht, dan doet zich echter een probleem voor: het probleem van renvoi. Het Nederlandse recht verwijst naar buitenlands recht, inclusief het internationaal privaatrecht van dat land, het buitenlandse internationaal privaatrecht verwijst terug naar het Nederlandse recht, inclusief het Nederlandse internationaal privaatrecht, waarna het Nederlandse internationaal privaatrecht weer terugverwijst naar het buitenlandse recht, inclusief het buitenlandse internationaal privaatrecht (ad infinitum). In dat geval moet renvoi worden doorbroken.

Renvoi als verderverwijzing

Een voorbeeld van renvoi als verderverwijzing: het Nederlandse internationaal privaatrecht wijst het recht, inclusief het internationaal privaatrecht, van een ander land aan. Het internationaal privaatrecht van dit land verwijst op zijn beurt naar een derde land, mogelijk inclusief het internationaal privaatrecht van dat derde land. Hier kan allereerst de vraag worden gesteld of het interne recht van het derde land zou moeten worden toegepast. Moet ook het internationaal privaatrecht van dit derde land worden toegepast, dan dient renvoi wederom te worden doorbroken.

Renvoi in Nederland en voorbeelden

De heersende opvatting in Nederland accepteert renvoi in het algemeen niet. Met deze opvatting wordt aangesloten bij de benadering van renvoi in de meeste verdragen en verordeningen.  Verschillende regelingen bieden een oplossing voor de hierboven geschetste problemen van renvoi. Artikel 20 Rome I verordening bepaalt bijvoorbeeld dat wanneer de Rome I verordening verwijst naar het recht van een land, daaronder worden verstaan de rechtsregels die in dat land gelden met uitsluiting van het internationaal privaatrecht, tenzij in deze verordening anders wordt bepaald.’

Het Nederlandse commune internationaal privaatrecht sluit renvoi in het algemeen uit in artikel 10:5 BW:

‘Onder de toepassing van het recht van een staat wordt verstaan de toepassing van de rechtsregels die in die staat gelden met uitzondering van het internationaal privaatrecht.’

Let wel, dit is een algemene regel. Het Nederlandse commune internationaal privaatrecht kent daarop ook uitzonderingen.

Persoonlijk contact

Het IJI heeft een kleinschalig karakter. Dat is ook onze kracht. U heeft steeds persoonlijk contact met een vaste medewerker en de lijnen zijn kort.

Wereldwijd netwerk

Wij beschikken over een wereldwijd netwerk van juridische experts uit de wetenschap en praktijk. Dit netwerk kunnen wij direct inschakelen wanneer uw zaak daarom vraagt.

Up-to-date expertise

Wij hebben sterke banden met juridische experts uit de praktijk (rechterlijke macht en advocatuur) en de wetenschap en nemen actief deel aan het wetenschappelijke debat. We zijn daardoor goed op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in ons rechtsgebied.

Onafhankelijk advies

Onze rapporten zijn daarom goed te gebruiken ter onderbouwing van een rechterlijk oordeel, de basis voor een notariële akte of de onderbouwing van een processtuk.

Dien een adviesvraag bij ons in

Het IJI in Den Haag is gespecialiseerd in het bieden van deskundig en onafhankelijk advies over zaken wat betreft internationaal privaatrecht, inclusief renvoi. Via ons slimme kennissysteem en brede internationale netwerk hebben wij op dit gebied al meer dan 240.000 adviezen uitgebracht. Wilt u ook gebruikmaken van onze diensten? Dien dan vrijblijvend een adviesaanvraag bij ons in via het online aanvraagformulier of stuur een e-mail naar info@iji.nl. Ons rapport op maat kunt u binnen een week, uiterlijk twee weken, verwachten. Ook staat onze helpdesk (via telefoon) en chatbox (via chat) voor u klaar om eenvoudige vragen direct te beantwoorden.

Wat onze cliënten over ons zeggen

Advocaat mr. Tim de Greve, partner bij Stibbe.

Ik schakel het IJI regelmatig in bij zaken waarin IPR-aspecten een rol spelen. Het bestaat al 100 jaar en kan dus bogen op een lange geschiedenis en ervaring. Er zijn vooraanstaande mensen aan verbonden. Niet in de laatste plaats de heer Strikwerda. Ze denken met je mee, begrijpen meteen de vraag waar je mee zit en dragen oplossingsrichtingen aan. Ze hebben de goede connecties in binnen- en buitenland om vragen binnen een redelijke termijn te beantwoorden. Los daarvan is het heel prettig samenwerken met de mensen van het IJI.

Advocaat mr. Channa Samkalden, Prakken d’Oliveira

Wij hebben in verschillende zaken een beroep gedaan op het IJI. Eén voorbeeld is een zaak van een aantal Nigeriaanse boeren tegen Shell over olievervuiling in Nigeria. In die zaak gaat het over de toepassing van Nigeriaans recht door de Nederlandse rechter. En het IJI heeft daarvoor het kader van het onrechtmatige daadsrecht in Nigeria voor ons uitgezocht. We hebben dat advies gebruikt in de procedure en ook overgelegd bij de rechtbank en daaruit bleek bijvoorbeeld dat onze eisers ook naar Nigeriaans recht vorderingsgerechtigd waren ten opzichte van Shell. Eigenlijk in al dat soort zaken is het IJI buitengewoon nuttig omdat je een heel degelijk advies krijgt op basis waarvan je weet: willen we nog een aantal dingen verder laten uitzoeken, kan dat door het IJI of moeten we ons tot iemand anders wenden? Maar je kunt er tenminste mee uit de voeten in een vroeg stadium van je procedure.

Advocaat mr. Ria van Seventer, Meesters aan de Maas Advocaten

Ons advocatenkantoor is gevestigd in Rotterdam, een stad met meer dan 170 nationaliteiten, en daarom moeten we regelmatig om advies vragen aan het Internationaal Juridisch Instituut. Ik heb bijvoorbeeld te maken gehad met de erkenning van een kind door een Italiaan, waarop Italiaans recht moet worden toegepast. Ik spreek geen Italiaans dus ik kan dat niet zelf. Ik heb ook geen toegang tot de bronnen en het Internationaal Juridisch Instituut heeft dat wel.

Wilt u een vrijblijvende kostenopgave ontvangen?