Wij werken deels vanuit huis en zijn goed bereikbaar
Dien hier uw adviesaanvraag in

Boek 10 BW: plaats in het geheel

Boek 10 BW is de codificatie van het commune conflictenrecht. Boek 10 BW bevat dus nationale verwijzingsregels die het toepasselijk recht bepalen, die moeten worden onderscheiden van het internationale conflictenrecht in verdragen en het EU-conflictenrecht. Daarnaast bevat boek 10 BW enkele bepalingen over de erkenning van buitenlandse beslissingen. Zie bijvoorbeeld artikel 10:31 BW in het kader van de erkenning van een huwelijk en artikel 10:100 BW in het kader van afstamming. Hoewel het recht inzake erkenning tot het formele IPR behoort, is voor sommige onderwerpen dus een erkenningsregeling in Boek 10 BW opgenomen.

Ontvang een deskundig advies op maat
Verkrijg bevestiging over de juiste toepassing van het recht
Bespaar tijd

De inwerkingtreding van Boek 10 BW

Boek 10 BW is op 1 januari 2012 in werking getreden. Het plan om het internationaal privaatrecht te codificeren, was afkomstig van het Ministerie van Justitie. Voorafgaand aan de vaststelling van Boek 10 BW is de Staatscommissie voor het Internationaal Privaatrecht betrokken geweest bij de uitvoering van de codificatie. De advisering van de Staatscommissie voor het Internationaal Privaatrecht is al begonnen bij de vaststelling van de zogenaamde wetten conflictenrecht IPR die golden voordat Boek 10 BW werd ingevoerd. Het betrof bijvoorbeeld de

  • wet conflictenrecht afstamming,
  • wet conflictenrecht adoptie,
  • wet conflictenrecht corporaties,
  • wet conflictenrecht echtscheiding,
  • wet conflictenrecht erfopvolging,
  • wet conflictenrecht goederenrecht,
  • wet conflictenrecht huwelijk,
  • wet conflictenrecht huwelijksbetrekkingen,
  • wet conflictenrecht huwelijksvermogensregime,
  • wet conflictenrecht inzake ontbinding huwelijk en scheiding van tafel en bed,
  • wet conflictenrecht namen,
  • wet conflictenrecht onrechtmatige daad en
  • wet conflictenrecht trusts.

In de periode vóór de wetten conflictenrecht was het Nederlandse commune internationaal privaatrecht grotendeels ongeschreven recht. Een uitzondering van geschreven conflictenrecht was bijvoorbeeld artikel 6 AB over het personeel statuut. De hierboven vermelde wetten conflictenrecht zijn inmiddels te komen vervallen bij de inwerkingtreding van Boek 10 BW.

Wilt u een vrijblijvende kostenopgave ontvangen?

Boek 10 BW: indeling

De volgende onderwerpen worden in Boek 10 BW geregeld:

  • Algemene bepalingen
  • Namenrecht
  • Huwelijk
  • Geregistreerd partnerschap
  • Afstamming
  • Adoptie
  • Overige onderwerpen familierecht
  • Corporaties
  • Vertegenwoordiging
  • Goederenrecht
  • Trustrecht
  • Erfrecht
  • Verbintenissen uit overeenkomst
  • Verbintenissen uit andere bron dan overeenkomst
  • Zeerecht, binnenvaartrecht, luchtvaartrecht
  • Arbitrage

 

Boek 10 BW bevat de conflictregels met betrekking tot de bovenstaande onderwerpen en biedt dus antwoorden op vragen naar het toepasselijk recht. Zoals hierboven vermeld, bevat Boek 10 hier en daar ook regels met betrekking tot erkenning. Boek 10 BW bevat geen regels over interregionaal privaatrecht. In concrete gevallen kunnen volgens de Memorie van toelichting de regels van Boek 10 BW wel in aanmerking komen voor analoge toepassing op interregionale gevallen.

Boek 10 BW: Algemene Bepalingen

Boek 10 BW titel 1 bevat algemene bepalingen. Het betreft de artikelen 10:1-17 BW. De algemene bepalingen van Boek 10 BW gelden in beginsel voor alle onderwerpen geregeld in Boek 10 BW. Het gaat om algemene leerstukken van internationaal privaatrecht. De titels die de afzonderlijke onderwerpen regelen, kunnen uitzonderingen bevatten op de algemene regels.

De algemene bepalingen in boek 10 BW zijn op te delen in de volgende categorieën:

  • Algemene beginselen: artikelen 10:1-5 BW
  • Correcties van het verwijzingsresultaat: artikelen 10:6-9 BW
  • Specifieke rechtsfiguren: artikelen 10:10-14 BW
  • Nationaliteit als aanknoping: artikelen 10:15-17 BW

Artikel 10:1 BW bepaalt dat Boek 10 BW en andere wettelijke internationaal privaatrechtelijke regelingen de werking van voor Nederland bindende privaatrechtelijke regels internationale en EU-regelingen onverlet laat. Internationale verdragen en EU-verordeningen gaan derhalve voor op het commune internationaal privaatrecht van Boek 10 BW.  

 

Artikel 10:2 BW bepaalt dat de regels van internationaal privaatrecht en het door die regels aangewezen recht ambtshalve worden toegepast. De Nederlandse rechter past dus ook de lex causae ambtshalve toe als dit buitenlands recht is. Lees hierover meer op de pagina over de lex causae.

Artikel 10:3 BW bepaalt dat op de wijze van procederen ten overstaan van de Nederlandse rechter het Nederlandse recht van toepassing is. De wijze van procederen in Nederland wordt derhalve beheerst door de lex fori, het Nederlandse recht. Echter, wel dient te worden bepaald wat onder de wijze van procederen valt en wat niet. Lees hierover meer op de pagina over de lex fori.

Artikel 10:4 BW bepaalt dat de voorvraag als zelfstandige vraag wordt beschouwd en dus niet afhankelijk is van het buitenlandse recht dat geldt voor de hoofdvraag.

Artikel 10:5 BW sluit renvoi uit. Lees hierover meer op de pagina over renvoi.

Artikel 10:6 BW bevat de beperking die de openbare orde stelt aan de toepassing van buitenlands recht. Indien de toepassing van buitenlands recht kennelijk onverenigbaar is met de openbare orde, wordt dit niet toegepast.

Artikel 10:7 BW ziet op de werking van voorrangsregels. Het gaat om bepalingen van bijzonder dwingend recht van ofwel het Nederlandse recht (lid 2) ofwel het toepasselijke buitenlandse recht (lid 3).

Artikel 10:8 BW bevat een algemene nauwere band exceptie, waardoor het aangewezen recht buiten toepassing kan blijven.

Artikel 10:9 BW ziet op de mogelijkheid van het toekennen van rechtsgevolg aan feiten waaraan rechtsgevolgen toekomen naar het recht dat toepasselijk is volgens het internationaal privaatrecht van een betrokken vreemde staat. Het betreft het leerstuk van de fait accompli.

Artikel 10:10 BW laat de rechtskeuze toe en bepaalt hoe deze dient te worden gedaan. Lees hierover meer op de pagina over de rechtskeuze.

Artikel 10:11 BW ziet op de bepaling van minderjarigheid, handelingsbekwaamheid en handelingsbevoegdheid.

Artikel 10:12 BW handelt over de formele geldigheid van rechtshandelingen.

Artikel 10:13 BW bepaalt dat het toepasselijk recht op een rechtsverhouding op rechtsfeit ook van toepassing is, voor zover het ten aanzien van die rechtsverhouding of dat rechtsfeit wettelijke vermoedens vestigt of regels over de verdeling van de bewijslast bevat.

Artikel 10:14 BW ziet op verjaring en het vervallen van rechtsvorderingen.

Artikel 10:15 BW bevat regels over hoe om te gaan met staten die verschillende rechtsstelsels hebben ten aanzien van verschillende categorieën personen (intergentiel privaatrecht) of gebiedsdelen (interregionaal privaatrecht).

Artikel 10:16 BW bevat aparte bepalingen voor staatlozen.

Artikel 10:17 BW bevat aparte bepalingen voor vluchtelingen.

Wat onze cliënten over ons zeggen

Advocaat mr. Tim de Greve, partner bij Stibbe.

Ik schakel het IJI regelmatig in bij zaken waarin IPR-aspecten een rol spelen. Het bestaat al 100 jaar en kan dus bogen op een lange geschiedenis en ervaring. Er zijn vooraanstaande mensen aan verbonden. Niet in de laatste plaats de heer Strikwerda. Ze denken met je mee, begrijpen meteen de vraag waar je mee zit en dragen oplossingsrichtingen aan. Ze hebben de goede connecties in binnen- en buitenland om vragen binnen een redelijke termijn te beantwoorden. Los daarvan is het heel prettig samenwerken met de mensen van het IJI.

Advocaat mr. Channa Samkalden, Prakken d’Oliveira

Wij hebben in verschillende zaken een beroep gedaan op het IJI. Eén voorbeeld is een zaak van een aantal Nigeriaanse boeren tegen Shell over olievervuiling in Nigeria. In die zaak gaat het over de toepassing van Nigeriaans recht door de Nederlandse rechter. En het IJI heeft daarvoor het kader van het onrechtmatige daadsrecht in Nigeria voor ons uitgezocht. We hebben dat advies gebruikt in de procedure en ook overgelegd bij de rechtbank en daaruit bleek bijvoorbeeld dat onze eisers ook naar Nigeriaans recht vorderingsgerechtigd waren ten opzichte van Shell. Eigenlijk in al dat soort zaken is het IJI buitengewoon nuttig omdat je een heel degelijk advies krijgt op basis waarvan je weet: willen we nog een aantal dingen verder laten uitzoeken, kan dat door het IJI of moeten we ons tot iemand anders wenden? Maar je kunt er tenminste mee uit de voeten in een vroeg stadium van je procedure.

Advocaat mr. Ria van Seventer, Meesters aan de Maas Advocaten

Ons advocatenkantoor is gevestigd in Rotterdam, een stad met meer dan 170 nationaliteiten, en daarom moeten we regelmatig om advies vragen aan het Internationaal Juridisch Instituut. Ik heb bijvoorbeeld te maken gehad met de erkenning van een kind door een Italiaan, waarop Italiaans recht moet worden toegepast. Ik spreek geen Italiaans dus ik kan dat niet zelf. Ik heb ook geen toegang tot de bronnen en het Internationaal Juridisch Instituut heeft dat wel.

Stel uw vragen of schakel ons in voor onafhankelijk advies

Kunt u juridisch advies gebruiken over zaken aangaande Boek 10 BW? Het IJI in Den Haag staat u bij met deskundig en onafhankelijk advies. Onze expertise is up-to-date en wij schakelen ons wereldwijde netwerk in indien uw zaak daarom vraagt. Dien vrijblijvend uw adviesaanvraag in via het online formulier of stuur een e-mail naar info@iji.nl. Binnen twee werkdagen ontvangt u van ons een vrijblijvende kostenopgave. Bij akkoord leveren wij uiterlijk binnen twee weken een goed onderbouwd en praktisch rapport op maat. Als u eenvoudige vragen heeft, kunt u ons bereiken via de helpdesk of chatbox. Hierbij geldt dat de eerste 30 minuten kosteloos zijn.

Wilt u een vrijblijvende kostenopgave ontvangen?